Dzięcięcy zespół Małolipnicanie
+48 665 070 879
Zabawy header

Orawskie zabawy ludowe
dla dzieci

Zabawy ludowe są nieodłącznym elementem kultury orawskiej. Przekazywane z pokolenia na pokolenie, uczą współpracy, rozwijają zręczność i wprowadzają najmłodszych w świat gwary i tradycji regionu. Poznaj nasze ulubione zabawy wraz z konspektami metodycznymi dla nauczycieli i opiekunów.

Logotypy Krajowego Planu Odbudowy

Projekt „Zabawy orawskie z Małolipnicanami – dziedzictwo dziecięcej tradycji w nowoczesnej formie" objęty jest wsparciem finansowym w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w ramach „Programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju".

0:00/0:00

Talorecek

4+ min. 5 dzieci
Wyliczanka
Jedna deska dwie deski,
Nie słuchojcie Tereski
Bo Tereska zło baba
Krzycy Wrzescy jak źaba
Cel zabawy: Rozwijanie spostrzegawczości, koncentracji oraz współpracy w grupie.

Przebieg zabawy

  1. Dzieci siadają po turecku w kole.
  2. Jedno dziecko (wybrane wyliczanką) siada w środku z zamkniętymi oczami.
  3. Pozostali przekazują sobie w rękach monetę (tzw. talorecek), śpiewając: „Talor tu, talor tam, talorecek krązy som, jak to miło i wesoło, kie talorek krązy w koło, talor tu, talor tam, sukojcie talora mom!"
  4. Na słowa „sukojcie talora mom!" wszyscy zatrzymują się i zamykają dłonie, udając, że trzymają talorka.
  5. Dziecko w środku otwiera oczy i ma trzy próby, by zgadnąć, kto trzyma talorka.
  6. Jeśli nie zgadnie – dzieci wołają: „Dziada, dziada!" i do środka wchodzi kolejne dziecko.
Konspekt metodyczny dla nauczyciela

„Talorecek" – zabawa ludowa jako element dziedzictwa kulturowego

Cele ogólne
  • Rozwijanie świadomości regionalnej dzieci.
  • Kształtowanie szacunku do tradycji i kultury ludowej.
  • Rozwijanie koncentracji, spostrzegawczości i współpracy w grupie.
Cele szczegółowe (uczeń potrafi)
  • Wskazać, że zabawy ludowe są częścią kultury regionalnej.
  • Wziąć udział w zabawie opartej na tradycji.
  • Współdziałać z rówieśnikami według ustalonych reguł.
  • Skoncentrować się na zadaniu i przejawiać aktywność ruchową.
Metody pracy
  • Metoda czynna (zabawa ruchowa)
  • Metoda słowna (pogadanka, wyjaśnienie)
  • Metoda ekspresyjna (piosenka/wyliczanka)
  • Metoda obserwacji i doświadczeń
Formy pracy
  • Praca z całą grupą
  • Praca indywidualna (wybór dziecka do środka koła)
  • Praca w kręgu
Środki dydaktyczne
  • Moneta (lub żeton jako talorek)
  • Kolorowa chusta lub materiał (symbolicznie oddający klimat zabawy ludowej)
  • Plansza/tablica z tekstem wyliczanki i piosenki
  • Nagranie muzyki ludowej (opcjonalnie)
Grupa wiekowa:Dzieci w wieku 4+ (przedszkole, klasy 0–3)
Liczba uczestników:Minimum 5 dzieci (optymalnie: cała klasa/grupa)
Czas trwania:30–45 minut
Przebieg zajęć
Wprowadzenie (5–10 minut)
  • Krótka rozmowa z dziećmi: Co to jest region? Czy znają jakieś zabawy, które grali ich dziadkowie?
  • Pokazanie przedmiotu "talorek" (moneta/żeton) i wyjaśnienie jego znaczenia w zabawie.
Nauka wyliczanki (5 minut)
  • Wspólne powtarzanie tekstu wyliczanki: „Jedna deska, dwie deski, Nie słuchojcie Tereski, Bo Tereska zło baba, Krzycy, wrzescy jak źaba."
  • Ćwiczenie rytmu i melodii w formie rymowanki.
Nauka piosenki „Talorecek" (5–10 minut)
  • Nauka słów piosenki: „Talor tu, talor tam, talorecek krązy sam, jak to miło i wesoło, kie talorek krązy w koło, talor tu, talor tam, sukojcie talora mom!"
  • Wspólne śpiewanie z gestami (pokazywanie przekazywania „talorka").
Zabawa właściwa (15–20 minut)
  • Ustawienie dzieci w kole – siadają „po turecku".
  • Jedno dziecko siada w środku z zamkniętymi oczami.
  • Pozostali przekazują „talorka" i śpiewają piosenkę.
  • Na końcu piosenki dzieci zatrzymują się, chowają ręce, dziecko w środku ma 3 próby na odgadnięcie, kto ma talorka.
  • Jeśli zgadnie – zmiana osoby w środku. Jeśli nie – dzieci wołają: „Dziada, dziada!" i wybierane jest kolejne dziecko.
Podsumowanie i rozmowa (5 minut)
  • Krótka rozmowa: Co najbardziej się podobało?
  • Czy warto znać zabawy naszych przodków?
  • Wskazanie wartości wspólnej zabawy, tradycji, muzyki regionalnej.
Propozycje rozszerzenia
  • Wykonanie ilustracji do zabawy.
  • Rozmowa o innych dawnych zabawach – zachęta do zapytania dziadków.
  • Zrobienie własnego „talorka" z modeliny lub tektury.
Związki z podstawą programową
  • Kształtowanie tożsamości kulturowej i regionalnej.
  • Rozwijanie kompetencji społecznych (współpraca, komunikacja).
  • Wychowanie przez zabawę i ruch.
  • Uwrażliwienie na kulturę i tradycję lokalną.
Uwagi metodyczne
  • Zwracać uwagę, by każde dziecko miało szansę być w środku.
  • Można dostosować tempo zabawy do grupy – w młodszych grupach grać wolniej.
  • Warto wprowadzić elementy gwary, ale je wyjaśnić (np. „krązy", „kie", „sukojcie").
0:00/0:00

Ciuciubabka

5+ dowolna
Wyliczanka
„Ente filus" (wszyscy powtarzają)
„Ciuciubabka binus" (wszyscy powtarzają)
„Ciuciubabka enetteka" (wszyscy powtarzają)
„Ciuciubabka tu"
„Niy, niy, niy – ciuciubabka tu!" (wszyscy razem)
Cel zabawy: Ćwiczenie słuchu, orientacji w przestrzeni oraz integracja grupy.

Przebieg zabawy

  1. Dzieci ustawiają się w kole i recytują wyliczankę.
  2. Wybrane dziecko słyszy: „Chyboj Hanka, zawiązymy ci ocy!"
  3. Dzieci zawiązują jej oczy chustką i lekko obracają dookoła.
  4. Reszta dzieci trzyma się za ręce i chodzi w kole, śpiewając: „Ciuciubabko, chytoj nos, po słoneckak poznoj nos, ktory Franek, który Jozek, a ktoro Marysia? Ktory Franek, który Jozek, a ktoro Marysia? Chytoj nos!"
  5. Ciuciubabka stara się złapać kogoś po głosie lub dźwięku (dzieci mogą używać dzwoneczków).
  6. Złapanej osobie zawiązuje się oczy i zabawa toczy się dalej.
Konspekt metodyczny dla nauczyciela

„Ciuciubabka po orawsku" – tradycyjno zabawa z naszego regionu

Cele ogólne
  • Kształtowanie tożsamości regionalnej poprzez zabawy ludowe.
  • Wzmacnianie umiejętności słuchania i orientacji w przestrzeni.
  • Integracja grupy rówieśniczej przez wspólną zabawę.
  • Poznanie i używanie słów w gwarze orawskiej.
Cele szczegółowe (uczeń potrafi)
  • Zna zasady zabawy ludowej z regionu Orawy.
  • Potrafi współpracować w grupie i stosować się do reguł.
  • Potrafi rozpoznać głosy innych dzieci.
  • Poznaje i stosuje podstawowe zwroty w gwarze orawskiej.
Metody pracy
  • Czynna (zabawa ruchowa)
  • Słowna (gawęda, powtarzanie wyliczanek)
  • Odtwórcza (naśladowanie, słuchanie)
  • Ekspresyjna (śpiew, rytmika)
Formy pracy
  • Praca z całą grupą
  • Praca w kole
  • Praca indywidualna (wybrane dziecko – „ciuciubabka")
Środki dydaktyczne
  • Chustka do zasłonięcia oczu
  • Dzwoneczki lub grzechotki (opcjonalnie)
  • Plansza z tekstem gwarowym (do powieszenia lub pokazania dzieciom)
  • Nagranie lub nauczyciel mówiący gwarą
Grupa wiekowa:Dzieci 5+ (przedszkole, klasy 0–3)
Liczba uczestników:Dowolna (minimum 6 dzieci, optymalnie: cała klasa lub grupa)
Czas trwania:30–45 minut
Przebieg zajęć
Wprowadzenie (5–10 minut)
  • Rozmowa z dziećmi: Czy znają zabawę „ciuciubabka"? Czy wiedzą, jak się bawili ich dziadkowie?
  • Krótkie wprowadzenie o gwarze orawskiej: „U nos na Orawie mówimy nieco inksy, po swojymu. I tyz się tak bawimy – po orawsku!"
Nauka wyliczanki (w gwarze orawskiej) – 5 minut
  • Recytacja wspólnie: „Ente filus" (wszyscy powtarzają) „Ciuciubabka binus" (wszyscy powtarzają) „Ciuciubabka enetteka" (wszyscy powtarzają) „Ciuciubabka tu" „Niy, niy, niy – ciuciubabka tu!" (wszyscy razem)
Wybór ciuciubabki – 2 minuty
  • Nauczyciel mówi do wybranego dziecka: „Chyboj Hanka, zawiōzemy ci ōcy!"
  • Zawiązywanie oczu chustką i lekkie zakręcenie w miejscu.
Zabawa właściwa (15–20 minut)
  • Dzieci trzymają się za ręce i chodzą w kole, śpiewając (tekst gwarowy):
  • „Ciuciubabko, chytoj nos, po słōnecku poznoj nos, kto to Franek, a kto Jōzek, a kiero Maryśka? kto to Franek, a kto Jōzek, a kiero Maryśka? Chytoj nos!"
  • Ciuciubabka słucha i próbuje kogoś złapać.
  • Dzieci mogą dzwonić dzwoneczkami lub mówić imiona, by pomóc.
  • Po złapaniu kolejna osoba zostaje ciuciubabką – zabawa toczy się dalej.
Zakończenie i refleksja (5 minut)
  • Rozmowa: Czy było trudno zgadnąć? Co ci się najbardziej podobało? Czy chcielibyście się nauczyć więcej zabaw po góralsku?
  • Można pokazać dzieciom zdjęcia dawnych zabaw wiejskich z Orawy.
Propozycje rozszerzenia
  • Nauka krótkiego wierszyka lub piosenki w gwarze.
  • Rysowanie „ciuciubabki" – praca plastyczna.
  • Zorganizowanie dnia zabaw regionalnych (np. z zaproszeniem babć/dziadków).
  • Włączenie rodziców w naukę dawnej zabawy (domowe wersje).
Związki z podstawą programową
  • Kształtowanie tożsamości kulturowej dziecka.
  • Rozwijanie mowy, pamięci, orientacji przestrzennej.
  • Integracja społeczna i współpraca w grupie.
  • Uczenie się poprzez zabawę i doświadczenie.
0:00/0:00

Chyciylimy Kochucika

5+ min. 6
Wyliczanka
Dyscyk pado słonko świyci
Carownica masło krynci
Umiysała postawiyła
Przysła świnia wywaliła
Roz dwa trzy idzies ty
Cel zabawy: Rozwijanie zręczności, refleksu i współpracy.

Przebieg zabawy

  1. Dzieci stoją w kole, trzymając się za ręce.
  2. Jedno dziecko wybrane wyliczanką jest „Kochucikiem" i znajduje się w środku koła.
  3. Dzieci śpiewają, kręcąc się w przeciwną stronę niż kochucik: „Chyciylimy kochucika, dali my go do kosyka. Uwazujcie na kosycek, wyleci wom kochucicek! Uwazujcie na kosycek, wyleci wom kochucicek!"
  4. Po ostatnich słowach wszyscy kucają, trzymając się za ręce i wołają: „Leć!!!"
  5. Kochucik stara się wydostać się z koła, a dzieci próbują mu to uniemożliwić, ale nie mogą się puszczać.
  6. Gdy się uda – dzieci wołają: „Wylecioł!", a do środka wchodzi nowy kochucik.
Konspekt metodyczny dla nauczyciela

„Chyciylimy kochucika" – zabawa regionalno-ruchowo w gwarze orawskiej

Cele ogólne
  • Wprowadzenie dzieci w świat tradycyjnych zabaw ludowych regionu Orawy.
  • Kształtowanie sprawności fizycznej, refleksu i pracy zespołowej.
  • Oswajanie dzieci z elementami gwary regionalnej.
Cele szczegółowe (uczeń potrafi)
  • Zna i odtwarza zabawę ludową z regionu.
  • Rozwija refleks, spostrzegawczość i zręczność w działaniu.
  • Współpracuje z grupą, przestrzegając reguł.
  • Używa słów i wyrażeń w gwarze orawskiej.
Metody pracy
  • Metoda zabawowa (zabawa ruchowa)
  • Metoda słowna (nauka wyliczanki i piosenki)
  • Metoda ekspresyjna (ruch, śpiew, emocjonalność)
  • Metoda pokazowa (demonstracja przez nauczyciela)
Formy pracy
  • Praca z całą grupą
  • Praca indywidualna (wybrane dziecko – kochucik)
  • Praca w kręgu
Środki dydaktyczne
  • Kolorowy koszyk (symboliczny „kosycek")
  • Ilustracja lub maskotka „kochucika" (kogutka)
  • Plansza z tekstem wyliczanki i piosenki w gwarze
  • Ewentualnie element stroju regionalnego (chusta, kapelusz)
Grupa wiekowa:5+ (przedszkole, klasy 0–3)
Liczba uczestników:Min. 6 dzieci (optymalnie: cała klasa)
Czas trwania:30–40 minut
Przebieg zajęć
Wprowadzenie (5–10 minut)
  • Nauczyciel opowiada dzieciom: „Dawniej na Orawie dzieci bawiły się na podwórku i znały dużo śmiesznych, ale i mądrych zabaw. Dzisiaj nauczymy się jednej z nich – o kochuciku – to taki kogutek!"
  • Krótka rozmowa: Co to jest „kochucik"? Co to może być „kosycek"?
Nauka wyliczanki (gwarowa forma) – 5 minut
  • „Dyscyk pado, słonko świyci, Carownica masło krynci, Umiysała, postawiyła, Przysła świnia – wywaliła! Roz, dwa, trzy – idzies ty!"
  • Recytacja z pokazywaniem – nauczyciel tłumaczy trudniejsze słowa (np. „krynci = kręci", „umiysała = pomieszała")
Przebieg zabawy (15–20 minut)
  • Dzieci stoją w kole, trzymają się za ręce.
  • Jedno dziecko – Kochucik – jest w środku (wybrane wyliczanką).
  • Pozostałe dzieci chodzą w kółko w przeciwną stronę do Kochucika, śpiewając: „Chyciylimy kochucika, dali my go do kosyka. Uważujcie na kosycek, wyleci wom kochucicek!"
  • Na słowo „Leć!!!" – dzieci kucają, dalej trzymając się za ręce.
  • Kochucik stara się wydostać z koła – dzieci próbują go zatrzymać, nie puszczając rąk.
  • Jeśli uda się uciec – dzieci wołają: „Wylecioł!" Nowe dziecko zostaje Kochucikiem.
Zakończenie i refleksja (5 minut)
  • Pytania do dzieci: Kto potrafił szybko uciec? Co było najtrudniejsze? Czy podoba się wam taka zabawa po góralsku?
  • Podkreślenie wartości wspólnej zabawy, współpracy i tradycji.
Propozycje rozszerzenia
  • Narysowanie „kochucika" i „kosycka".
  • Zabawa w parach: tworzenie własnych krótkich rymowanek.
  • Nauczenie rodziców zabawy – zabranie wyliczanki do domu.
  • Zorganizowanie dnia zabaw regionalnych z pokazem.
Związki z podstawą programową
  • Wychowanie przez zabawę i tradycję.
  • Rozwijanie sprawności ruchowej i koordynacji.
  • Kształtowanie tożsamości kulturowej i regionalnej.
  • Rozwijanie mowy i kontaktu ze słowem mówionym w różnych odmianach języka (gwarze).
0:00/0:00

Libusie (Gąski)

6+ min. 7
Wyliczanka
Seł diabeł przez piekło, o do licha jak ciepło.
Sytkie diabły wyzdychały ino dostoł jedyn mały.
Jedyn mały ino zył co jym sytkiym portki sył.
Cel zabawy: Ćwiczenie szybkości reakcji, obrony i współdziałania.

Przebieg zabawy

  1. Dzieci ustawiają się w rzędzie jedno za drugim, trzymając się w pasie – tworzą „gąski".
  2. Na przedzie stoi „mama gęś", a na przeciwko „wilk", wybrany wcześniej.
  3. Wilk woła: „Libusie, libusie, dejcie mi gymbusie!"
  4. Gąski odpowiadają: „Ty nie kces piorecka, ino nasego miysecka!"
  5. Wilk woła jeszcze raz: „Libusie, libusie, dejcie mi gymbusie!"
  6. Wilk próbuje złapać ostatniego w rzędzie, a mama gęś broni dostępu do ogonka.
  7. Jeśli wilk złapie dziecko – mówi: „Siedź tu, jak sie wrocym – to cie zjym."
  8. Złapana gąska siada obok i wilk poluje dalej, aż wszystkie gąski zostaną złapane.
Konspekt metodyczny dla nauczyciela

„Libusie, libusie!" – góralsko zabawa z wilkiem i gąskami

Cele ogólne
  • Kształtowanie tożsamości regionalnej poprzez zabawy ludowe.
  • Rozwijanie sprawności fizycznej, szybkości reakcji i współpracy w grupie.
  • Wprowadzanie dzieci w świat gwary i zwyczajów Orawy.
Cele szczegółowe (uczeń potrafi)
  • Zna reguły zabawy ludowej z regionu.
  • Reaguje szybko na bodźce słuchowe i ruchowe.
  • Potrafi współpracować i działać zespołowo.
  • Poznaje wyrazy w gwarze orawskiej i potrafi ich użyć w kontekście zabawy.
Metody pracy
  • Metoda zabawowa (forma ruchowa)
  • Metoda słowna (wyliczanka, dialogi)
  • Metoda pokazowa (nauczyciel jako uczestnik)
  • Metoda aktywizująca (elementy dramy i naśladowania)
Formy pracy
  • Praca z całą grupą
  • Praca indywidualna (wilk, mama gęś)
  • Praca w rzędzie (łańcuch gąsek)
Środki dydaktyczne
  • Chusta lub czapka (dla wilka)
  • Ilustracja „gąski i wilka" (dla wprowadzenia)
  • Plansza z tekstem wyliczanki w gwarze
  • Ewentualnie muzyka regionalna (na wejście lub koniec)
Grupa wiekowa:6+ (szczególnie klasy 1–3 szkoły podstawowej)
Liczba uczestników:Minimum 7 dzieci (więcej = lepsza zabawa)
Czas trwania:30–40 minut
Przebieg zajęć
Wprowadzenie (5–10 minut)
  • Krótka rozmowa: „Na Orawie dzieci bawiły się w wiele fajnych zabaw bez telefonu i komputera! Jedna z takich zabaw to 'Libusie' – czyli nasze gąski."
  • Prezentacja tekstu wyliczanki – dzieci powtarzają po nauczycielu.
Nauka wyliczanki (w gwarze orawskiej) – 5 minut
  • „Seł diabeł przez piekło, o do licha jak ciepło. Sytkie diabły wyzdychały, ino dostoł jedyn mały. Jedyn mały ino zył, co jym sytkiym portki sył."
  • Omówienie znaczenia trudniejszych słów: „seł" – szedł, „sytkie" – wszystkie, „wyzdychały" – pomarły, „ino" – tylko, „portki sył" – szył spodnie
  • Zabawa językiem i powtórzenia rytmiczne.
Przebieg zabawy właściwej (15–20 minut)
  • Ustawienie: Dzieci ustawiają się jedno za drugim – ręce na biodrach poprzednika – tworzą „gąski". Pierwsze dziecko to „mama gęś". Przed gąskami staje „wilk".
  • Dialog (w gwarze): Wilk woła: „Libusie, libusie, dejcie mi gymbusie!" Gąski odpowiadają: „Ty nie kces piorecka, ino nasego miysecka!" Wilk ponownie: „Libusie, libusie, dejcie mi gymbusie!"
  • Polowanie: Wilk próbuje złapać ostatnią gąskę, przebijając się przez „mamę gęś", która broni dostępu.
  • Jeśli wilk złapie gąskę – mówi: „Siedź tu, jak się wrocym – to cie zjym!"
  • Złapana gąska siada z boku, a wilk wraca do dalszego polowania.
  • Gra trwa, aż wszystkie gąski zostaną złapane. Można zmienić wilka i mamę gęś.
Zakończenie i omówienie (5 minut)
  • Pytania do dzieci: Co było najtrudniejsze – uciekać czy łapać? Jaką rolę w zabawie miała „mama gęś"? Czy podobała wam się ta zabawa w gwarze?
  • Wspólne pożegnanie zabawową rymowanką lub „okrzykiem" regionalnym.
Propozycje rozszerzenia
  • Rysowanie wilka i gąsek – ilustracja do zabawy.
  • Własna wersja dialogu: dzieci wymyślają inne śmieszne „prośby" wilka.
  • Rozmowa z dziadkami o dawnych zabawach i ich gwarowych nazwach.
  • Przebranie się za gąski i wilka (element dramy).
Związki z podstawą programową
  • Wychowanie przez ruch, integracja i emocje.
  • Kształtowanie kompetencji społecznych i współdziałania.
  • Rozwijanie języka i kontaktu z dziedzictwem kulturowym (gwarą, zwyczajami).
  • Rozwijanie świadomości regionalnej i tożsamości kulturowej.
0:00/0:00

Skokanecki

4+ dowolna Skakanki
Wyliczanka
Przeskakujmy skokanecki,
kie nie pasymy krowicki,
rącecki se podawojmy,
i na drugo zawołojmy!
Cel zabawy: Rozwijanie rytmiki, koordynacji ruchowej i pracy zespołowej.

Przebieg zabawy

  1. Dzieci (najczęściej dziewczynki – „pasterki") ustawiają się na kole ze skakankami.
  2. W rytmie śpiewanej piosenki skaczą przez skakankę: „Przeskakujmy skokanecki, kie nie pasymy krowicki, rącecki se podawojmy, i na drugo zawołojmy!"
  3. Na słowa „rącecki se podawojmy" dzieci przestają skakać, podają sobie ręce i zaczynają biegać w kole.
  4. Na koniec jedna z dzieci woła do innej: „Johana, Johana, kaś podziała kolana?"
  5. Druga odpowiada ze śmiechem: „Zjadła mi je krowa, myślała, ze trawa!"
  6. Wszyscy się śmieją i zabawa zaczyna się od nowa.
Konspekt metodyczny dla nauczyciela

„Skokanecki" – pastersko-zabawowo po orawsku

Cele ogólne
  • Rozwijanie sprawności ruchowej i rytmicznej poprzez zabawę.
  • Kształtowanie umiejętności współpracy w grupie.
  • Zapoznanie dzieci z tradycyjnymi, gwarowymi elementami kultury regionu Orawy.
Cele szczegółowe (uczeń potrafi)
  • Potrafi skakać w rytmie piosenki, koordynując ruchy.
  • Wykonuje polecenia w zabawie zespołowej.
  • Zna gwarowe słowa i zwroty używane w zabawie.
  • Bawi się zgodnie z zasadami i przejawia radość z ruchu.
Metody pracy
  • Czynna (zabawa ruchowa ze skakanką)
  • Słowna (piosenka, rymowanka)
  • Rytmiczno-muzyczna (zabawa przy rytmie śpiewanym)
  • Pokazowa (nauczyciel demonstruje czynności)
Formy pracy
  • Praca w kole
  • Praca indywidualna i zespołowa (skoki, dialogi)
  • Praca z całą grupą
Środki dydaktyczne
  • Skakanki (po jednej dla każdego dziecka)
  • Ilustracje: pasterki, krowy, trawa (do dekoracji lub pokazania)
  • Plansza z tekstem piosenki
Grupa wiekowa:Dzieci 4+ (przedszkole, klasy 0–2)
Liczba uczestników:Dowolna (minimum 4 dzieci)
Czas trwania:30 minut
Przebieg zajęć
Wprowadzenie (5 minut)
  • Nauczyciel opowiada: „Dawniej na Orawie dzieci pasły krowy. Nudziło im się, więc śpiewały i skakały przez skakanki. Tak powstała zabawa Skokanecki!"
  • Krótkie pytania: Kto widział kiedyś krowę? Czy ktoś umie skakać na skakance?
Nauka piosenki (5 minut)
  • Wspólne śpiewanie w rytmie (nauczyciel pokazuje i dzieci powtarzają): „Przeskakujmy skokanecki, kie nie pasymy krowicki, rącecki se podawojmy, i na drugo zawołojmy!"
  • Tłumaczenie gwary: „skokanecki" = skakanki, „kie" = kiedy, „krowicki" = krówki, „rącecki" = rączki, „zawołojmy" = zawołajmy
Przebieg zabawy (15 minut)
  • Dzieci stoją w kole ze skakankami, zaczynają skakać w rytmie piosenki.
  • Na słowa: „rącecki se podawojmy" – przestają skakać, odkładają skakanki, podają sobie ręce i biegną w kole.
  • Na koniec piosenki jedno dziecko woła do innego: „Johana, Johana, kaś podziała kolana?"
  • Drugie dziecko odpowiada ze śmiechem: „Zjadła mi je krowa, myślała, ze trawa!"
  • Wszyscy się śmieją, zabawa zaczyna się od nowa – zmienia się osoba wołająca i odpowiadająca.
Podsumowanie (5 minut)
  • Krótkie pytania: Czy łatwo było skakać i śpiewać jednocześnie? Czy nauczyliście się nowych słów po góralsku? Kto wymyśli inne śmieszne odpowiedzi (np. „zabrał mi je piesek")?
Propozycje rozszerzenia
  • Własne wersje dialogu: dzieci wymyślają, co jeszcze „zjadła krowa".
  • Rysowanie pasterki z krową i skakanką.
  • Zabawa bez skakania – w formie inscenizacji pasterskiej.
  • Pokaz dla rodziców – dzieci prezentują „góralską zabawę".
Związki z podstawą programową
  • Kształtowanie sprawności ruchowej, rytmu i koordynacji.
  • Rozwijanie mowy, ekspresji i kontaktu ze słowem gwarowym.
  • Uczenie współpracy i działania zespołowego.
  • Rozwijanie świadomości kulturowej i regionalnej.

Skontaktuj się z Małolipnicami
lub dołącz do Nas!

Chcesz stać się częścią wyjątkowej dziecięcej grupy regionalnej? A może masz pytania dotyczące naszych występów, warsztatów lub współpracy? Skontaktuj się z nami lub zapisz się do zespołu za pomocą poniższego formularza. Razem możemy pielęgnować tradycje Orawy i tworzyć niezapomniane chwile na scenie.

Wyślij wiadomość

To pole jest wymagane
To pole jest wymagane
To pole jest wymagane
To pole jest wymagane
To pole jest wymagane
Zaakceptuj politykę prywatności